|
O WSPÓ£PRACY - SUPLEMENT
 W dniach 27 i 28 listopada w siedzibie Instytutu Pallottiego, w Konstancinie-Jeziornie, odby³o siê szóste sympozjum, po¶wiêcone pallotyñskiej duchowo¶ci. Tym razem na temat: Wspó³praca – pallotyñski dar i zadanie.
W spotkaniu uczestniczy³o ponad 180 osób: siostry pallotynki (z postulatem i nowicjatem), ksiê¿a i bracia pallotyni (z nowicjatem i alumnami WSD w O³tarzewie i we Lwowie), ¶wieccy cz³onkowie Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego oraz wszyscy zainteresowani tematem wspó³pracy – nasi przyjaciele. Obecni byli wy¿si prze³o¿eni pallotyñskich wspólnot: S. M. Bernadetta Turecka SAC – Prze³o¿ona Prowincjalna Polskiej Prowincji Sióstr Pallotynek, Ks. Józef Lasak SAC – Prze³o¿ony Prowincjalny Prowincji Chrystusa Króla oraz Ks. Les³aw Gwarek SAC – Wiceprowincja³ Prowincji Zwiastowania Pañskiego.
Wspólnie zastanawiano siê nad tematem wspó³pracy, bêd±cym charakterystycznym rysem pallotyñskiego charyzmatu oraz szukano odpowiedzi na pytania: Czym by³a i jest wspó³praca w ¿yciu i Dziele ¶w. Wincentego Pallottiego?; Czy istnieje pallotyñski model wspó³pracy?; Jak wspó³pracowaæ w praktyce ¿ycia codziennego?
Podczas dwudniowego spotkania, uczestnicy mogli wys³uchaæ trzech konferencji, obejrzeæ film O wspó³pracy (zrealizowany specjalnie na rzecz sympozjum), rozmawiaæ podczas forum o swoich do¶wiadczeniach wspó³pracy oraz modliæ siê…, by odkrywaæ wspó³pracê – dar i zadanie – w codzienno¶ci.
WSPÓ£PRACA W RZECZYWISTO¦CI KO¦CIO£A
Ks. dr S³awomir Paw³owski SAC, wyk³adowca w Instytucie Ekumenicznym KUL, przedstawi³ wspó³pracê w aspekcie eklezjologicznym. Podj±³ temat: Ko¶ció³ domem i szko³± komunii. Zarysowuj±c szerok± panoramê nurtów i tematów eklezjologicznych, ukaza³ wielo¶æ teologicznych koncepcji Ko¶cio³a. Ta historyczna „wêdrówka przez wieki”, przedstawiona w sposób spójny i syntetyczny, sta³a siê trafnym wprowadzeniem do ukazania eklezjologii communio. Ko¶ció³ rozumiany jako „komunia” (koinonia, communio) zacz±³ istnieæ w ko¶cielnej ¶wiadomo¶ci dziêki dokumentom Soboru Watykañskiego II i II Nadzwyczajnego Synodu Biskupów (1985).
Warto dodaæ, ¿e taka wizja Ko¶cio³a by³a bliska ¶w. Wincentemu Pallottiemu. Choæ nie istnia³ jeszcze termin eklezjologia communio, a sam Ko¶ció³ by³ raczej zamkniêt± „twierdz±”, to Pallotti – ¿y³ komuni± i w komunii (¿y³ wspó³prac± i we wspó³pracy), tworz±c chocia¿by Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego.
Dom i szko³a – przywo³ane w tytule referatu, pochodz± z listu apostolskiego Jana Paw³a II, Novo millennio ineunte (nr 43). Ks. S. Paw³owski podkre¶li³, ¿e w domu siê mieszka, a w szkole – dostaje stopnie. Ale zarówno w domu i w szkole zdobywa siê umiejêtno¶ci, wiedzê, ¿yciowe do¶wiadczenie. Dlatego s± to tak wa¿ne metafory Ko¶cio³a. Dla papie¿a to „miejsca sta³e” odkrywania i poznawania komunii, gdzie mo¿na jej do¶wiadczaæ i uczyæ siê jej praktykowania. W li¶cie Ojciec ¦wiêty pisze:
„Czyniæ Ko¶ció³ domem i szko³± komunii: oto wielkie wyzwanie, jakie czeka nas w rozpoczynaj±cym siê tysi±cleciu, je¶li chcemy pozostaæ wierni Bo¿emu zamys³owi, a jednocze¶nie odpowiedzieæ na najg³êbsze oczekiwania ¶wiata. Co to oznacza w praktyce? Tak¿e tutaj mo¿na by bezpo¶rednio przej¶æ na p³aszczyznê dzia³ania, ale b³êdem by³oby ulec tej pokusie. Zanim przyst±pimy do programowania konkretnych przedsiêwziêæ, nale¿y krzewiæ duchowo¶æ komunii, podkre¶laj±c jej znaczenie jako zasady wychowawczej wszêdzie tam, gdzie kszta³tuje siê cz³owiek i chrze¶cijanin, gdzie formuj± siê szafarze o³tarza, duszpasterze i osoby konsekrowane, gdzie powstaj± rodziny i wspólnoty”.
WSPÓ£PRACA W RZECZYWISTO¦CI PALLOTYÑSKIEJ
Ks. dr Stanis³aw Stawicki SAC z Rzymu, wyst±pi³ – jak sam okre¶li³ – z pogadank± na temat: Wspó³praca w szkole Pallottiego. Rozpocz±³ od zarysowania trynitologii wspó³pracy i eklezjologii trynitarnej, tak bardzo obecnych w pismach Za³o¿yciela. Dla Pallottiego bowiem Trójca ¦wiêta jest najdoskonalszym wzorem wszelkiej wspó³pracy. Cz³owiek, który wspó³pracuje z Bogiem nad zbawieniem dusz, pog³êbia swoj± wiê¼ z Nim i z braæmi. Na¶laduj±c Boga w Trójcy Jedynego uczy siê tak¿e tworzyæ relacje.
Drugim modelem „¶wiêtej wspó³pracy” wymienianym przez Pallottiego jest ¦wiêta Rodzina z Nazaretu, nazywana czêsto „¦wiêt± Triad±”. Pallotti proponuje j± jako model wspó³pracy w rodzinach i wspólnotach.
Warte podkre¶lenia wydaje siê przedstawienie wspó³pracy w kategoriach muzycznych. Prelegent pos³u¿y³ siê metafor±: gry na dwie rêce. Jedna rêka nale¿y do Boga i s³u¿y do grania melodii. Druga – nale¿y do cz³owieka i s³u¿y do akompaniamentu. D¼wiêk grany na dwie rêce jest bogatszy, pe³niejszy. Tak samo jest we wspó³pracy. W swoim wyst±pieniu ks. S. Stawicki nadmieni³ równie¿, ¿e studiuj±c Opere Complete, znalaz³ ponad 400 miejsc, w których Pallotti pisze o wspó³pracy. Mo¿na zatem zrozumieæ jak wa¿na dla naszego Za³o¿yciela (w ¿yciu i Dziele) by³a wspó³praca. Ks. Stanis³aw uwydatni³ tak¿e fakt, ¿e ¶w. Wincenty wspó³pracowa³ ze wszystkimi stanami ówczesnego Ko¶cio³a: z osobami konsekrowanymi, z klerem zakonnym i diecezjalnym, ze ¶wieckimi.
Na koniec swojego wyst±pienia pozostawi³ trzy rady, które mog± pomóc we wspó³pracy: kontemplowaæ, dziêkowaæ, pasjonowaæ siê.
WSPÓ£PRACA W RZECZYWISTO¦CI OSOBY
W niedzielne przedpo³udnie pani Izabela Owczaruk, psycholog i cz³onkini ZAK (Warszawa-Ursus), zaprezentowa³a temat: Wspó³praca w procesie rozwoju cz³owieka. W sposób bardzo jasny i przystêpny przedstawi³a wspó³pracê jako w³a¶ciwo¶æ, obecn± w rozwoju cz³owieku – od samego pocz±tku; od urodzenia i jednostkowego do¶wiadczenia to¿samo¶ci, poprzez nabywanie kompetencji spo³ecznych i pierwsze wej¶cie w grupê, a¿ do dojrza³ego postrzegania wspólnego celu, tworzenia wiêzi i podjêcia wspó³dzia³ania.
W swoim wyst±pieniu, podkre¶la³a, ¿e wspó³praca jest „darem”, wpisanym w nasze cz³owieczeñstwo, który odkrywamy i poznajemy przez ca³e ¿ycie… I jest jednocze¶nie „zadaniem”, dziêki któremu mo¿emy „stawaæ siê”, wzrastaæ, dojrzewaæ do pe³ni.
Opieraj±c siê na swoim do¶wiadczeniu psychologa i mediatora, pani Izabela zwróci³a uwagê, jak wa¿nym do¶wiadczeniem – w rozwoju osobowo¶ci cz³owieka, w relacjach miêdzyludzkich, we wspó³pracy – jest konflikt. Stanowi on okazjê do g³êbszego poznania siebie (grupy) i swoich motywacji oraz jest szans± wzrostu. Przyjêty i dobrze prze¿yty mo¿e pe³niæ funkcjê wspomagaj±c±: w rozwoju poczucia w³asnej warto¶ci, w wytrwa³ym podejmowaniu
dzia³añ, w pog³êbieniu wiêzi. Celnie podsumowa³a: „Konflikt zbli¿a”.
Jak podkre¶lali s³uchacze, ta konferencja ukaza³a „ludzkie oblicze” wspó³pracy. Jedna z uczestniczek powiedzia³a, ¿e ujêcie wspó³pracy, w aspekcie psychologicznym, pozwoli³o „zl±dowaæ” w codzienno¶æ, w konkret, w ¿ycie… Prelegentka przedstawi³a ciekawe przyk³ady, typowe dla ludzkich zachowañ („z ¿ycia wziête”), które s± obecne w dobrym wspó³dzia³aniu (dojrza³o¶æ, wiêzi, konflikt) oraz takie, które je hamuj±, b±d¼ niszcz± zupe³nie (niedojrza³o¶æ, interpretacja, bunt). Uda³o siê to zapewne równie¿ dlatego, ¿e pani Iza, z du¿ym poczuciem humoru, mówi³a o sukcesach i pora¿kach we wspó³pracy. Podkre¶la³a, ¿e nale¿y do nich podchodziæ ze znaczn± doz± zrozumienia i akceptacji naszej ludzkiej kondycji, która jest przestrzeni± w³a¶ciw± wspó³pracy, ale jest jednocze¶nie w procesie ci±g³ego rozwoju.
PROSIÆ O WSPÓ£PRACÊ - MODLITWA KO¦CIO£A
O otwarto¶æ na przyjêcie „daru” wspó³pracy i odwagê w podejmowaniu „zadania” wspó³pracy, modlono siê podczas Eucharystii i Liturgii Godzin.
W sobotê wieczorem, celebruj±c Nieszpory I Niedzieli Adwentu (przewodniczy³ ks. Miros³aw Mejzner SAC), uczestnicy, w ³±czno¶ci z Ojcem ¦wiêtym Benedyktem XVI i ca³ym Ko¶cio³em, modlili siê w intencji ka¿dego poczynaj±cego siê ludzkiego ¿ycia. Wa¿nym punktem tej wspólnej modlitwy by³o poruszaj±ce ¶wiadectwo Gra¿yny i Janusza ze Wspólnoty Paschy Tu i Teraz z I³¿y, bêd±ce komentarzem do S³owa Bo¿ego.
On i ona – ma³¿eñstwo z dwudziestoletnim sta¿em i szóstk± dzieci – opowiadali o swoim do¶wiadczeniu Boga, o mi³o¶ci, o rodzinie… o ¿yciu, które rodzi siê i rozwija dziêki wspó³pracy. Dzielili siê swoim rodzinnym do¶wiadczeniem wspó³pracy, które, jak ka¿de inne, jest trudem, wyrasta z krzy¿a, kosztuje niema³o… a jednocze¶nie wyzwala, uzdrawia, rozwija, daje ¿ycie.
Niedzielny poranek rozpocz±³ siê Jutrzni± I Niedzieli Adwentu, której przewodniczy³ ks. Andrzej Mucha SAC.
WY¦PIEWAÆ WSPÓ£PRACÊ - CHÓR
Warto wspomnieæ o chórze, który ¶piewa³ podczas Eucharystii. Chór „po³±czonych si³”, zorganizowany specjalnie na tê okazjê, w sk³adzie i¶cie „zjednoczeniowym”: schola muzyczna z O³tarzewa, Dagmara i Martyna Melosik – wokalistki (prosto z „Fabryki gwiazd”), cz³onkowie chóru parafialnego z Chojnic, pallotyñscy klerycy, siostry pallotynki (z postulatem i nowicjatem)… wszyscy ci, którzy chcieli wspó³pracê wy¶piewaæ. Nad ca³o¶ci± czuwa³ kl. Rados³aw Wileñski SAC.
Pomys³ na chór, zrodzi³ siê z pragnienia, by sympozjum nie by³o tylko zas³uchaniem siê w konferencje, ale równie¿ – uczestnictwem, prze¿yciem, do¶wiadczeniem; ¿e oto „tu i teraz” wspó³praca siê dzieje… wspó³brzmi. A có¿ lepiej oddaje „jedno¶æ w ró¿norodno¶ci”, jak soprany, alty, tenory i basy – zjednoczone w harmonii, samoistne i komplementarne?
Wspó³praca. Wielog³osowo¶æ. Zjednoczenie. Liturgia.
Byæ mo¿e, chór jest jednym z ciekawszych wizerunków wspó³pracy. Bo, jak pisa³ wybitny teolog XX w. i mi³o¶nik muzyki: „Wybór zosta³ dokonany z punktu widzenia jedno¶ci, która tymczasem spoczywa bezd¼wiêcznie w roz³o¿onej partyturze; jednak niebawem, gdy uderzy dyrygencka batuta, jedno¶æ przyci±gnie wszystko ku sobie, porwie ze sob± wszystko i dopiero wtedy bêdzie mo¿na zobaczyæ, w jakim celu ka¿dy jest tu obecny. (…) wszyscy do¶wiadczaj±, w jakim celu s± zebrani. Na pocz±tku stoj± i siedz± obok siebie, obcy i niewolni od sprzeczno¶ci. Nagle gdy zaczyna siê gra, u¶wiadamiaj± sobie, jak siê scalaj±. Nie unisono, lecz, co jest o wiele piêkniejsze, w symfonii”.
ZOBACZYÆ WSPÓ£PRACÊ - FILM
Film O wspó³pracy, ju¿ w pierwotnym za³o¿eniu, tworzony by³ we wspó³pracy „od pocz±tku”. Pomys³ na jego realizacjê zrodzi³ siê ze wspólnej fascynacji twórców-amatorów – wspó³prac±.
Powsta³ z marzenia i niewiedzy…
Z marzenia, by wspólnie przyjrzeæ siê owemu zjawisku – pod ró¿nym k±tem, z ró¿nych perspektyw; by opowiedzieæ o jego ró¿norodnych przejawach, charakterystycznych cechach, o jego specyfice. Z marzenia, by zmierzyæ siê z fenomenem wspó³pracy, który zachwyca i poci±ga, a jednocze¶nie budzi obawy i sprawia niema³e trudno¶ci. W koñcu, by, zaprezentowaæ nowe i niezale¿ne spojrzenie na wspó³pracê, by spróbowaæ o niej opowiedzieæ, by j± zobaczyæ...
Z niewiedzy, bo nikt nie zdawa³ sobie sprawy, na czym polega robienie filmu; zdjêcia, wywiady, monta¿, ud¼wiêkowienie; jak ciê¿kie i ¿mudne to zadanie, ile potrzeba czasu i cierpliwo¶ci. Mo¿e wiedzieli o tym kl. £ukasz Go³a¶ SAC i kl. Kamil Wolan SAC, bo z du¿± pokor± podjêli to wyzwanie, i ten film – po prostu – zrobili.
Praca nad filmem, sta³a siê swoistym „laboratorium wspó³pracy”. Gdzie przede wszystkim liczy³a siê dobra wola i chêæ, by daæ z siebie to, co najlepsze; gdzie pragnienie wspólnego tworzenia by³o wa¿niejsze ni¿ zdolno¶ci i umiejêtno¶ci. Bo, jak w swojej wypowiedzi podkre¶li³a Ewa B³aszczyk – wspó³praca rodzi siê „z dawania” i wspó³praca „siê dodaje”.
Film, to rozmowy z tymi, którzy na co dzieñ, dzia³aj± – dziêki wspó³pracy, we wspó³pracy, i dla wspó³pracy. Do udzia³u w filmie zostali zaproszeni ludzie bardzo ró¿ni, przedstawiciele Ko¶cio³a, ¶wiata kultury, mediów, nauki:
Ewa B³aszczyk - aktorka, za³o¿ycielka fundacji "Akogo?"
Ewa Czaczkowska - publicystka "Rzeczpospolitej"
abp Henryk Hoser SAC - biskup diecezji warszawsko-praskiej
Pierre Klein - koordynator Miêdzynarodowego Ruchu "ATD Czwarty ¦wiat" w Polsce
Katarzyna Kolenda-Zaleska - dziennikarka TVN
Dagmara i Martyna Melosik - wokalistki
abp Celestino Migliore – nuncjusz apostolski w Polsce
ks. Jacob Nampudakam SAC - prze³o¿ony generalny Ksiê¿y i Braci Pallotynów
prof. Jan Siwicki - Centrum Onkologii - Instytut im. M. Sk³odowskiej-Curie w Warszawie
Daniel Synowiec - dyrygent Chóru Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
s. M. Bernadetta Turecka SAC - prze³o¿ona prowincjalna Polskiej Prowincji Sióstr Pallotynek
Krzysztof Ziemiec - dziennikarz "Wiadomo¶ci" TVP1
Opowiadali o swoich do¶wiadczeniach wspó³pracy; o korzy¶ciach, jakie p³yn± ze wspólnego dzia³ania; o trudno¶ciach jakie napotykaj±. Mówili tak¿e o swojej recepcie na dobr± wspó³pracê. Ten krótki film nie jest prób± odpowiedzi na pytanie, czym jest wspó³praca. To zachêta do zatrzymania siê na chwilê, do oderwania siê od codziennego zgie³ku, do od³o¿enia na chwilê utartych definicji i schematów, do przemy¶lenia kilku pytañ, do ws³uchania siê w g³os ludzi, dla których wspó³praca jest pasj± ¿ycia. Film O wspó³pracy to zaproszenie, by postawiæ sobie pytanie - czym dla mnie jest wspó³praca?
DZIELIÆ SIÊ WSPÓ£PRAC¡ - FORUM
Po obejrzeniu filmu, odby³o siê forum nt. pallotyñskiej wspó³pracy, które poprowadzi³ ks. dr Marek Chmielniak SAC, wyk³adowca teologii dogmatycznej (WSD - O³tarzew). Uczestnicy zostali zaproszeni do podzielenia siê swoimi refleksjami, tym, co ich w filmie poruszy³o, dotknê³o, co najbardziej zapamiêtali. Szukali tak¿e odpowiedzi na pytania: Jak budziæ pasjê wspó³pracy i pielêgnowaæ j± w codziennym ¿yciu?; Jak realizowaæ pallotyñski model wspó³pracy?; Jak we wspó³pracy, s³u¿yæ Ko¶cio³owi - komunii?
Swoim do¶wiadczeniem wspó³pracy dzielili siê tak¿e: S. M. Zofia Surtel SAC (Gdañsk-Oliwa), p. El¿bieta Skowroñska (Hospicjum Gdañskie im. ks. E. Dutkiewicza SAC), ks. Maciej Ry¶ SAC (Czêstochowa), ks. Krzysztof Marcyñski SAC ( WSD O³tarzew), p. Marek Kalka ZAK (Bielsko-Bia³a).
Uczestnicy forum mówili o wspólpracy jako poznaniu, s³uchaniu, wspó³odczuwaniu, relacji, dzieleniu siê, konieczno¶ci "tu i teraz", odwadze ró¿norodno¶ci, rodzeniu nowej warto¶ci, a tak¿e pokorze, s³abo¶ci i jej ¶wiadomo¶ci.
DZIÊKOWAÆ ZA WSPÓ£PRACÊ - EUCHARYSTIA
W sobotê Mszy ¶wiêtej przewodniczy³ ks. Józef Lasak SAC – Prze³o¿ony Prowincjalny Prowincji Chrystusa Króla, a homiliê wyg³osi³ ks. Les³aw Gwarek SAC – Wiceprowincja³ Prowincji Zwiastowania Pañskiego.
Niedzielnej Mszy ¶w. koncelebrowanej, rozpoczynaj±cej Adwent, przewodniczy³ bp Wojciech Polak, biskup pomocniczy Archidiecezji Gnie¼nieñskiej. W homilii wskazywa³ na prawdziwe ¼ród³o wspó³dzia³ania i wspó³pracy, które pozwala, ¿e jeste¶my wokó³ Chrystusa, zgromadzeni jako Ko¶ció³ – komunia. Jest nim osobiste i wspólnotowe spotkanie z Chrystusem.
Nawi±zuj±c do najnowszej Adhortacji apostolskiej papie¿a Benedykta XVI Verbum Domini, bp Polak swoi¶cie podsumowa³ dwudniowe sympozjum, mówi³: „ Tym, co czyni z nas wspólnotê do wszelkiej wspó³pracy i co pozwala, ¿e jeste¶my jednego serca i jednej duszy, tworz±c «jedno¶æ z wielu», to nie zbieranie siê wokó³ choæby najwznio¶lejszego celu czy dobra, ale wokó³ Chrystusa, od którego i przez którego Bóg – daje nam ¿ycie. I daje nam ¿ycie i posy³a nas, aby ten dar-komunia rozprzestrzenia³ siê coraz bardziej w ¶wiecie. Aby¶my poczuli siê w ten sposób aposto³ami komunii czyli daru Bo¿ego ¿ycia w tym ¶wiecie. To jest prawdziwy fundament wszelkiego wspó³dzia³ania i wszelkiej wspó³pracy. Dar, który staje siê jednocze¶nie zadaniem”.
DO¦WIADCZYÆ WSPÓ£PRACY - "BARDZIEJ Z BLISKA"
Sta³o siê ju¿ tradycj± sympozjów Instytutu Pallottiego, ¿e dope³nieniem – wspólnej modlitwy i pochylania siê nad proponowanymi tre¶ciami – s± spotkania w kuluarach. Kolacja przy kominku, przerwy na kawê – s± sta³ym i wa¿kim punktem programu. S± okazj±, by popatrzeæ na siebie, poznaæ siê, porozmawiaæ…, by byæ razem, bli¿ej.
W kontek¶cie tematu, podjêtego na sympozjum, te tzw. nieformalne spotkania mia³y wymiar szczególny. Wymiar konkretnego i zwyczajnego do¶wiadczenia bycia razem. Wspó³praca objawia nam bowiem prawdê o nas samych; ¿e jeste¶my sobie potrzebni, ¿e chcemy byæ we wspólnocie, spotykaæ siê, ¿e potrzebujemy tworzyæ wiêzi. „Kawa” to prosta sposobno¶æ do przyjêcia „daru” drugiej osoby i do podjêcia „zadania” wej¶cia w relacje. By byæ… „bardziej z bliska”– jak mawia³ Pallotti.
¯YÆ WSPÓ£PRAC¡ - CODZIENNO¦Æ
Szóste sympozjum ju¿ za nami. Czy co¶ zosta³o? Czy poczuli¶my siê obdarowani wspó³prac±? Czy poczuli¶my siê wezwani do podjêcia zadania wspó³pracy?
Odpowied¼ istnieje… w naszej konkretnej, indywidualnej codzienno¶ci. Tam mamy jej szukaæ i tam mamy j± znajdowaæ. Mamy ¯YÆ. Tam gdzie jeste¶my i tacy jacy jeste¶my.
A nasza pallotyñska wspó³praca?
Mo¿e to po prostu nasza w³asna „niekoñcz±ca siê historia”.
Przydarza siê lub nie. Trwa lub przemija. Rozwija siê lub umiera w zarodku.
Przydarzy³a siê ksiêdzu, który, w dziewiêtnastowiecznym Rzymie, mia³ wiêcej przyjació³ w¶ród ¶wieckich, ni¿ w¶ród kleru… Przydarzy³a siê… Przydarzy³a siê, prawie dwustu osobom w Konstancinie…
Ta historia przydarza siê codziennie… tam gdzie ludzie chc± byæ razem, by zrobiæ co¶ dobrego.
I jest „niekoñcz±ca siê”, jak „niekoñcz±ca siê” jest historia Boga - Mi³o¶ci Nieskoñczonej.
S. Monika Cecot SAC
|